I partiti municipali utilizzano volentieri testi di lobby, che in alcuni casi sono letteralmente inclusi nei manifesti elettorali

Gemeentelijke partijen maken graag gebruik van lobbyteksten, in aantal gevallen letterlijk overgenomen in verkiezingsprogramma’s

Nieuws

Famke SeineFamke Seine
Famke Seine

Famke Seine
Gepubliceerd op
17 maart 2026 om 8:16
Leestijd 1 minuut

Luister

Van de 37 gemeenten die documenten aanleverden aan Open State Foundation, bleek dat in honderd gevallen politieke partijen letterlijk de lobbyteksten in hun verkiezingsprogramma’s hebben overgenomen. Foto Sabine Joosten / ANP

Lokale partijen maken in hun verkiezingsprogramma’s voor de gemeenteraadsverkiezingen gretig gebruik van de teksten die lobbygroepen op grote schaal toesturen. Dat blijkt uit onderzoek van de Open State Foundation in samenwerking met regionale omroepen. Onder meer de teksten van de vakbond FNV en brancheorganisatie VNO-NCW Noord werden bijna volledig overgenomen in de verkiezingsprogramma’s.

De stichting benaderde 59 gemeenten met het verzoek al het materiaal te delen dat ze in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van lobbygroepen kregen. 37 gemeenten leverden ongeveer 2.300 documenten aan. In meer dan honderd gevallen zijn lobbyteksten letterlijk overgenomen in de verkiezingsprogramma’s. In meer dan vijfhonderd programma’s zijn overeenkomsten met lobbyteksten te lezen, schrijft de Open State Foundation.

De lobbyteksten worden aangeleverd door grote bedrijven, brancheverenigingen, maatschappelijke organisaties en overheidsinstellingen. Een lobbydocument van de FNV over de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is op een paar woorden na volledig overgenomen in het programma van Volt Tilburg.

„Het onderzoek laat zien dat lobby bij gemeenten niet incidenteel is, maar in veel gevallen gecoördineerd”, schrijft Open State Foundation. Organisaties zouden dezelfde documenten, met een paar kleine aanpassingen, naar tientallen gemeenten tegelijk sturen.

Lobbyregister
De stichting roept politieke partijen op om in het verkiezingsprogramma duidelijk te maken wanneer een tekst – grotendeels – is overgenomen van een lobbygroep. Ook is Open State Foundation groot voorstander van het instellen van een lobbyregister.

Een aantal gemeenten, waaronder Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Eindhoven, doet momenteel onderzoek naar een lokaal lobbyregister, laat de stichting weten. „De rest moet zo snel mogelijk volgen.” De coalitiepartijen zijn op landelijk niveau al van plan om een lobbyregister in te voeren, zo staat in het regeerakkoord.