Kapodistrias: il primo architetto dello Stato greco / Dalla società rivoluzionaria all’instaurazione del potere statale

> H πραγματικότητα δεν χαρακτηριζόταν από «ανοργανωσιά», αλλά από την απουσία συγκεντρωτικού μηχανισμού επιβολής.

> …

> Η Μάνη αποτελεί ακόμη πιο χαρακτηριστική περίπτωση. Δεν ήταν απλώς μια δύσκολη περιοχή προς διοίκηση. Ήταν μια κοινωνία, όπου η εξουσία δεν ήταν συγκεντρωμένη σε θεσμούς, αλλά βρισκόταν διάχυτη σε ένοπλες συγγενικές ομάδες. Η έννοια της υπαγωγής σε κεντρική αρχή ήταν ουσιαστικά ξένη. Όπως καταγράφει ο Φιλήμων, «Οι Μανιάται δεν εγνώριζον άλλην εξουσίαν ειμή την ιδίαν των δύναμιν».

> Αυτό που αργότερα περιγράφεται ως «χάος», στην πραγματικότητα είναι μια κοινωνία χωρίς κράτος. Και ακριβώς αυτό είναι το πρόβλημα.

> Για την εξουσία, μια τέτοια κοινωνία είναι «ασταθής», γιατί δεν μπορεί να φορολογηθεί σταθερά, δεν μπορεί να ελεγχθεί, δίχως κεντρική εξουσία δεν μπορεί να ενταχθεί σε διεθνείς σχέσεις ώστε να δεσμευτεί γιατί, κυρίως, δεν είναι διατεθειμένη να υπακούσει.

> Ο Ιωάννης Καποδίστριας εμφανίζεται ακριβώς σε αυτό το σημείο, όχι ως ένα πρόσωπο συνυφασμένο με την επανάσταση, αλλά για να διαχειριστεί αυτό το «πρόβλημα». Είναι ενδεικτικό το γεγονός, ότι όταν ο Νικόλαος Γαλάτης, δραστήριο μέλος της Φιλικής Εταιρείας, του πρότεινε να αναλάβει την αρχηγία της, αρνήθηκε κατηγορηματικά να ρισκάρει την διπλωματική του καριέρα, απαντώντας ότι «Δια να σκέπτεται κανείς, κύριε να μου ομιλήση περί τούτου, πρέπει να είναι τρελός. Δια να τολμήση δε, να μου ομιλήση περί τούτου, εις τον οίκον τοιούτον, όπου έχω την τιμή να υπηρετώ έναν μέγα και κραταίον αυτοκράτορα, πρέπει να είναι νέος όστις μόλις βγήκε από τους βράχους της Ιθάκης ή όποιος παρεσύρθη δεν ηξεύρω υπό ποίων τυφλών παθών. Δεν ημπορώ να ομιλώ μαζί σας περισσότερον περί του σκοπού της αποστολής σας, σας ειδοποιώ δε, ότι ουδέποτε θα αναγνώσω τα χαρτιά σας. Η μόνη συμβουλή την οποίαν ημπορώ να σας δώσω, είναι να μην ειπήτε τίποτα εις κανένα περί τούτου και χωρίς ν’ αναβάλλετε ούτε μίαν ώραν, να επιστρέψητε, ίνα ειπήτε εις τους εντολείς σας ότι εάν δεν θέλουν να χαθούν οι ίδιοι και να καταστρέψουν το αθώον και δυστυχές έθνος των, πρέπει ν’ αφήσουν τας επασταστατικάς σκευωρίας των και να ζουν όπως πριν υπό τα κυβερνήσεις υφ’ ας ευρίσκονται, έως ότου η θεία πρόνοια ευδοκήσει αλλιώς.» (Κόκκινος, Η Ελληνική Επανάστασις

Ο πρώτος μας δικτάτορας