Dockers viene data un’eccezione alla limitazione della disoccupazione nel tempo, e questo non è il risultato della “lobby fiamminga”

“Des mesures taillées pour les Flamands” en een grote foto van premier Bart De Wever (N-VA) in de haven van Antwerpen: de kranten van de Franstalige krantengroep Sudpresse zien een Vlaamse leeuw klauwen achter een aantal uitzonderingen op de beperking van de werkloosheid in de tijd tot twee jaar. Met name de zeevissers en de havenarbeiders zijn hen een doorn in het oog. Van de 120.000 jobs in de Belgische haveneconomie worden er meer dan 100.000 uitgevoerd in de Vlaamse havens, waarvan 70.000 in die van Antwerpen. En de zeevissers zijn wellicht bijna allemaal Vlaams.

Volgens de kranten gaat er Vlaams lobbywerk achter de uitzondering schuil. De suggestie is dat de voormalige burgemeester van Antwerpen de belangen heeft willen beschermen van de dokwerkers, die zowat de meest gevreesde vakbond van het land hebben.
Navraag leert dat een en ander gelieerd is aan de bijzondere statuten van de beroepsgroepen, die historisch zo gegroeid zijn. De dokwerker moest zich vroeger in alle vroegte aanmelden in “het kot”. Wie niet werd uitgepikt, kreeg een stempel op de dopkaart. “Vandaag is dat systeem elektronisch, maar de geest ervan is gebleven”, legt Raf De Weerdt van vakbond ABVV uit. “Eigenlijk zijn die havenarbeiders dan technisch werkloos, maar ze vallen onder het statuut van gewone werkloosheid. De dag erna gaan ze wel weer aan het werk.”

Die havenarbeiders zijn dus geen twee jaar aan een stuk werkloos, maar verliezen zo wel dagen werkloosheid waar ze recht op hebben. Die twee jaar kunnen ze gaandeweg opgebruiken. Ze moeten vijf jaar aan een stuk gewerkt hebben.

De beste stuurlui

Ook zeevissers staan heel wat dagen aan wal. Er zijn zo’n zestig schepen beschikbaar, maar er zijn 367 erkende zeevissers – en 141 vissers die al meevaren, maar nog wachten op een erkenning. De visser gaat een tweetal weken op zee, waarna die recht heeft op een aantal dagen rust. Voor elke zeven dagen heeft hij recht op minimaal 77 uur rust.
In die rustdagen krijgt hij een werkloosheidsuitkering, net als de dokwerker. Om zijn statuut te behouden, moet hij honderd dagen op zee per jaar. Tenzij de visser ouder is dan 55, dan vervalt die voorwaarde, zegt Jacques Kerkhofs van ABVV.
Hij spreekt niet tegen dat er lobbywerk aan de uitzondering te pas kwam. “Wij hebben inderdaad gewezen op het belang van dat statuut, dat ook in de politiek weinig bekend is. Wellicht hebben de rederijen, de werkgevers dus, nog meer lobbywerk verricht dan de vakbond. De visserij is nu eenmaal cruciaal voor onze voedselvoorziening. De visserij is een bikkelharde stiel, waar we moeilijk mensen voor vinden. Als we dat statuut zouden verliezen, zou het helemaal in het water vallen.”

Ook kunstenaars

Overigens genieten ook de vislossers en de vissorteerders van de uitzondering. “Gezien de specifieke arbeidsorganisatie, bevinden die werknemers zich de facto in een situatie die grote gelijkenissen vertoont met die van tijdelijke werklozen”, klinkt het bij het kabinet van minister van Werk David Clarinval (MR). Dat er sprake zou zijn van een Vlaams uitzonderingsregime, wordt sterk genuanceerd. Het kabinet wijst erop dat ook kunstenaars onder de uitzondering vallen – “en daarvan woont de meerderheid in Brussel”.
Er is overigens ook een uitzondering voor 55-plussers die minstens dertig jaar hebben gewerkt en voor mensen die een opleiding volgen voor een knelpuntberoep als verpleegkundige of zorgkundige.