Toen m’n oma een paar jaar terug op sterven lag was iedereen, inclusief zijzelf, maar wat blij dat ze op een gegeven moment een gulle dosis morfine kreeg. Ze was er al maanden al helemaal klaar mee, en haar hart stond al dagenlang op het randje om het op te geven, maar ze bleef maar bij bewustzijn, en ging maar niet. Een van de laatste dingen die ze zei was ‘moet ik dan *nog* zo lang wachten?’
Medisch personeel gaat er ook echt niet lichtvaardig mee om, het is niet alsof ze iedereen die een prognose van nog een paar dagen heeft maar platspuiten.
>Visser ziet in Nederland een stijgende behoefte om controle te hebben over de dood. “Een goede dood is een beheerste dood, zo hebben we als samenleving besloten. We willen geen pijn, geen ongemak.”
Wat een onzin zeg. Het gros van de stervende mensen zijn (hoog)bejaarden, die vaak ook niet zo goed meer doorhebben wat er aan de hand is. Doodgaan omdat bijvoorbeeld organen het langzaam opgeven is dan enorm verwarrend, beangstigend en soms pijnlijk. Moeten ze dat dan maar bij bewustzijn doormaken want? Ze moeten in de laatste minuten van hun leven nog wat karakter kweken?
Paul05682 on
Als mensen dat graag willen moet het gewoon kunnen, net als dat euthanasie, zeker in zo’n eindstadium, gewoon veel sneller en makkelijker te realiseren moet zijn.
NaturalMaterials on
Wat een rare zin – ‘we willen geen pijn, geen ongemak’.
Ja, no fucking shit, Sherlock.
Ik heb hier persoonlijk ruime ervaring mee, omdat we vrij vaak patiënten in de terminale fase opnemen in het ziekenhuis. Wij proberen in een vroegere fase een proactief zorgplan zodat patiënten zelf – in goede doen – kunnen meedenken over wat ze zouden willen. Dat lukt ons steeds beter, maar helaas zijn sommige patiënten simpelweg niet toegankelijk voor het gesprek.
Soms is een goed overleg als de stervensfase aanbreekt niet meer goed mogelijk. Moet zeggen dat het meestal binnen een dag, hooguit 2 is afgelopen als wij eenmaal zover zijn, maar dat komt omdat ik vooral ziektebeelden behandel waar benauwdheid het grootste probleem is, en dat kun je best lang met andere middelen behandelen zonder dat mensen een verlaagd bewustzijn hoeven te hebben.
Staat los van het feit dat ik het prima vind als men hier meer onderzoek naar wil doen.
Arcadela on
Grappig. De titel op NOS was eerst iets als “Sterven in de slaap steeds meer de norm”. Waarvan ik me toen afvroeg of dat positief of negatief was.
Outrageous-Ratio1762 on
Minder pijn lijkt me eigenlijk altijd goed toch? Mijn oma heeft nog 4 dagen met in feite gewoon goed bewustzijn (zonder eten en drinken) op een krakkemikkig bed gelegen voor ze eindelijk stierf. Volgens mij heb je daar toch helemaal niets aan?
Dangerous_Page6712 on
Man man man. Laat mensen lekker sterven zoals ze willen. Van mij mag er een onderzoek komen naar mensen die zich zo graag willen bemoeien met andere mensen hun dood
International-Job174 on
>In 2015 overleed 19,9 procent van de mensen met palliatieve sedatie, in 2025 was dat 28 procent.
Dit is echt niks. In mijn werk de psychogeriatrie overlijdt minimaal 75% van de mensen met behulp van paliatieve sedatie.
Complete onzin om er nu ineens een grote heisa om te gaan maken.
c0mbatduckzz on
Het is toch te debiel voor woorden om te denken dat sterven in ondragelijke pijn een goed iets is?
Eraesr on
Uit het hele artikel wordt me niet helemaal duidelijk wat nou eigenlijk het bezwaar tegen palliatieve sedatie is.
trestrestriste on
Voor mij gaat het nog een stuk dieper dan alleen controle willen behouden/pijn en ongemak verlichten.
Ik ben boeddhist en ik denk dat het stervensproces heel erg vergelijkbaar is met het geboorteproces. Ik denk dat verdoving veel invloed heeft op de overgang die je maakt (zowel bij geboorte als bij het sterven).
Ik geloof erin dat er meer is na/buiten dit aardse leven. Dat je ziel niet zomaar begint bij dit leven of eindigt bij het sterven. En ik ben zelf van mening dat verdoven van het proces heel veel invloed heeft op het loskomen van je ziel van je lichaam.
Zelf zou ik dus, waar mogelijk, liefst willen kiezen voor sterven zonder verdoving/medicatie. Dat is een belangrijk punt voor mij en mijn omgeving weet dat ook.
Ik geloof er ook in dat pijn en ongemak relatief zijn en dat een vorm van controle als deze een schijn controle is.
Tegelijk geloof ik er ook in dat deze keuze voor iedereen heel erg persoonlijk is. Net zoals abortus. Ik kan/wil/ga daarover niet aan een ander vertellen wat zij zouden moeten doen of willen of belangrijk moeten vinden.
Wel denk ik dat er heel weinig aandacht voor en besef is over de energetische kant, net zoals bij geboorte. Terwijl ik ervan overtuigd ben dat die energetische kant ook heel erg belangrijk is en nu dus ondergesneeuwd is. In ieder geval veel belangrijker dan veel van ons zich beseffen. (Maar ook dat is mega persoonlijk en zal voor een ander uiteraard heel anders zijn dan voor mij.)
(Door vormen van meditatie en andere manieren om je zenuwstelsel te kalmeren en reguleren, en je te focussen, verandert je perceptie van pijn en ongemak ook (en kun je zelfs wegnemen op een niet invasieve manier). Dit heb ik zelf heel erg diep ervaren toen ik beviel. Ik hoop dat meer mensen dit op allerlei vlakken mogen ontdekken en ervaren, en zo uiteindelijk zelf kunnen en willen kiezen om te sterven zonder verdoving. En dat het dan een transcendente ervaring mag zijn.)
ilovebeetrootalot on
Wat is dit voor raar streng gereformeerd artikel? Moeten we maar gewoon lijden tot het bittere eind zoals de dominee dat wil?
TheSteelFactory on
*Roep om meer onderzoek …*
“En meneer, hoe vond u het sterven met palliatieve sedatie?”
12 commenti
Toen m’n oma een paar jaar terug op sterven lag was iedereen, inclusief zijzelf, maar wat blij dat ze op een gegeven moment een gulle dosis morfine kreeg. Ze was er al maanden al helemaal klaar mee, en haar hart stond al dagenlang op het randje om het op te geven, maar ze bleef maar bij bewustzijn, en ging maar niet. Een van de laatste dingen die ze zei was ‘moet ik dan *nog* zo lang wachten?’
Medisch personeel gaat er ook echt niet lichtvaardig mee om, het is niet alsof ze iedereen die een prognose van nog een paar dagen heeft maar platspuiten.
>Visser ziet in Nederland een stijgende behoefte om controle te hebben over de dood. “Een goede dood is een beheerste dood, zo hebben we als samenleving besloten. We willen geen pijn, geen ongemak.”
Wat een onzin zeg. Het gros van de stervende mensen zijn (hoog)bejaarden, die vaak ook niet zo goed meer doorhebben wat er aan de hand is. Doodgaan omdat bijvoorbeeld organen het langzaam opgeven is dan enorm verwarrend, beangstigend en soms pijnlijk. Moeten ze dat dan maar bij bewustzijn doormaken want? Ze moeten in de laatste minuten van hun leven nog wat karakter kweken?
Als mensen dat graag willen moet het gewoon kunnen, net als dat euthanasie, zeker in zo’n eindstadium, gewoon veel sneller en makkelijker te realiseren moet zijn.
Wat een rare zin – ‘we willen geen pijn, geen ongemak’.
Ja, no fucking shit, Sherlock.
Ik heb hier persoonlijk ruime ervaring mee, omdat we vrij vaak patiënten in de terminale fase opnemen in het ziekenhuis. Wij proberen in een vroegere fase een proactief zorgplan zodat patiënten zelf – in goede doen – kunnen meedenken over wat ze zouden willen. Dat lukt ons steeds beter, maar helaas zijn sommige patiënten simpelweg niet toegankelijk voor het gesprek.
Soms is een goed overleg als de stervensfase aanbreekt niet meer goed mogelijk. Moet zeggen dat het meestal binnen een dag, hooguit 2 is afgelopen als wij eenmaal zover zijn, maar dat komt omdat ik vooral ziektebeelden behandel waar benauwdheid het grootste probleem is, en dat kun je best lang met andere middelen behandelen zonder dat mensen een verlaagd bewustzijn hoeven te hebben.
Staat los van het feit dat ik het prima vind als men hier meer onderzoek naar wil doen.
Grappig. De titel op NOS was eerst iets als “Sterven in de slaap steeds meer de norm”. Waarvan ik me toen afvroeg of dat positief of negatief was.
Minder pijn lijkt me eigenlijk altijd goed toch? Mijn oma heeft nog 4 dagen met in feite gewoon goed bewustzijn (zonder eten en drinken) op een krakkemikkig bed gelegen voor ze eindelijk stierf. Volgens mij heb je daar toch helemaal niets aan?
Man man man. Laat mensen lekker sterven zoals ze willen. Van mij mag er een onderzoek komen naar mensen die zich zo graag willen bemoeien met andere mensen hun dood
>In 2015 overleed 19,9 procent van de mensen met palliatieve sedatie, in 2025 was dat 28 procent.
Dit is echt niks. In mijn werk de psychogeriatrie overlijdt minimaal 75% van de mensen met behulp van paliatieve sedatie.
Complete onzin om er nu ineens een grote heisa om te gaan maken.
Het is toch te debiel voor woorden om te denken dat sterven in ondragelijke pijn een goed iets is?
Uit het hele artikel wordt me niet helemaal duidelijk wat nou eigenlijk het bezwaar tegen palliatieve sedatie is.
Voor mij gaat het nog een stuk dieper dan alleen controle willen behouden/pijn en ongemak verlichten.
Ik ben boeddhist en ik denk dat het stervensproces heel erg vergelijkbaar is met het geboorteproces. Ik denk dat verdoving veel invloed heeft op de overgang die je maakt (zowel bij geboorte als bij het sterven).
Ik geloof erin dat er meer is na/buiten dit aardse leven. Dat je ziel niet zomaar begint bij dit leven of eindigt bij het sterven. En ik ben zelf van mening dat verdoven van het proces heel veel invloed heeft op het loskomen van je ziel van je lichaam.
Zelf zou ik dus, waar mogelijk, liefst willen kiezen voor sterven zonder verdoving/medicatie. Dat is een belangrijk punt voor mij en mijn omgeving weet dat ook.
Ik geloof er ook in dat pijn en ongemak relatief zijn en dat een vorm van controle als deze een schijn controle is.
Tegelijk geloof ik er ook in dat deze keuze voor iedereen heel erg persoonlijk is. Net zoals abortus. Ik kan/wil/ga daarover niet aan een ander vertellen wat zij zouden moeten doen of willen of belangrijk moeten vinden.
Wel denk ik dat er heel weinig aandacht voor en besef is over de energetische kant, net zoals bij geboorte. Terwijl ik ervan overtuigd ben dat die energetische kant ook heel erg belangrijk is en nu dus ondergesneeuwd is. In ieder geval veel belangrijker dan veel van ons zich beseffen. (Maar ook dat is mega persoonlijk en zal voor een ander uiteraard heel anders zijn dan voor mij.)
(Door vormen van meditatie en andere manieren om je zenuwstelsel te kalmeren en reguleren, en je te focussen, verandert je perceptie van pijn en ongemak ook (en kun je zelfs wegnemen op een niet invasieve manier). Dit heb ik zelf heel erg diep ervaren toen ik beviel. Ik hoop dat meer mensen dit op allerlei vlakken mogen ontdekken en ervaren, en zo uiteindelijk zelf kunnen en willen kiezen om te sterven zonder verdoving. En dat het dan een transcendente ervaring mag zijn.)
Wat is dit voor raar streng gereformeerd artikel? Moeten we maar gewoon lijden tot het bittere eind zoals de dominee dat wil?
*Roep om meer onderzoek …*
“En meneer, hoe vond u het sterven met palliatieve sedatie?”
“Nou het is wel het laatste wat ik doe”