1,4 miliardi di pacchi da negozi online stranieri verso i Paesi Bassi: “insostenibili”

#1,4 miljard pakketjes van buitenlandse webshops naar Nederland: ‘Onhoudbaar’

##De stroom spullen die vanuit vooral Chinese webshops naar Nederland komt neemt zo snel toe dat hij inmiddels ‘onbeheersbaar’ is geworden, waarschuwen toezichthouders in een noodkreet aan het kabinet. Er komen zoveel pakketjes ons land binnen dat effectieve controle onmogelijk is. Dat levert risico’s op, ook voor de koper. ,,Het is vragen om problemen als je dit soort apparatuur koopt.”

Sander van Mersbergen 16-01-25, 10:00
Laatste update: 16-01-25, 16:22

Vorig jaar kwam opnieuw een recordaantal e-commerce pakketjes ons land binnen. Het waren er naar schatting 1,4 miljard, een verdubbeling ten opzichte van 2023. Ten opzichte van 2021 zijn het er zelfs al acht keer zoveel. De Douane spreekt van ‘een enorme volumegroei’, en staat voor de ‘onmogelijke taak’ de producten goed te controleren.

In plaats van een steekproef uit een grote partij, moeten nu allemaal individuele pakketjes worden gecontroleerd. ,,We maken ons zorgen. Deze volumes maken het onhoudbaar om ons werk goed te doen en dit zorgt voor risico’s”, zegt Nanette van Schelven, directeur-generaal van de Douane.

De Europese regelgeving die er nu ligt, voldoet bij lange na niet. In een gezamenlijk signaal roepen toezichthouders minister Dirk Beljaarts (PVV, Economische Zaken) daarom op om met betrokken partijen in gesprek te gaan, om samen tot een aanpak van het probleem te komen. De oproep is ondertekend door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) de Nederlandse Arbeidsinspectie en de Douane.

Verleiding

De toezichthouders noemen de toevloed van Chinese spullen ‘een groot maatschappelijk probleem’. Webshops als Temu, Shein en AliExpress vormen voor veel consumenten een onweerstaanbare verleiding. Spullen zijn er goedkoop, ze worden snel geleverd en je kunt er bijna alles krijgen. De kwaliteit is vaak echter beroerd. Van de spullen die vanuit Azië Europa binnenkomen, voldoet 85 tot 95 procent niet aan de Europese wetgeving, blijkt uit inspecties.

Die producten komen toch op de markt, en dat levert risico’s op voor kopers. Bij de RDI, het voormalige Agentschap Telecom, zien ze dat bijvoorbeeld verlichtingsproducten of slimme stopcontacten vaak zodanig zijn ontworpen dat consumenten er een elektrische schok van kunnen krijgen, of dat er brand kan ontstaan. Uit een steekproef bleek dat slechts 1 op de 24 gecontroleerde producten voldeed aan de Europese normen. Sterker: in 60 procent van de gevallen was er risico op elektrocutie.

In het ergste scenario kan dat zelfs leiden tot woningbranden. Onlangs bleek dat die in 2023 in 5 procent van de gevallen veroorzaakt werden door accu’s, opladers en batterijen. Dat aandeel neemt rap toe: een jaar eerder was het nog maar 3 procent. Een woordvoerder van het Verbond voor Verzekeraars weet niet hoe vaak ondeugdelijke apparatuur de oorzaak is, maar geeft aan dat het risico wel degelijk gezien wordt. ,,Het is vragen om problemen als je dit soort apparatuur koopt.”

Veel spullen uit Azië voldoen ook niet aan de Europese privacywetgeving. De RDI kwam bijvoorbeeld goedkope camera’s tegen, waarvan de beelden uiteindelijk terecht kwamen in het buitenland, vermoedelijk op een plek buiten Europa. ,,De consument weet daar dan niets vanaf.”

De opstellers van het document zien in de oplossing daarom ook een rol voor de kopers van die spullen. Zij zijn ‘verantwoordelijk voor het aanschaffen en gebruiken van veilige en duurzame producten’. ,,De import van e-commerce producten verdubbelt elk jaar, maar het aantal inspecteurs niet”, zegt een RDI-medewerker. ,,Consumenten doen er goed aan zelf ook goed na te denken bij een aankoop. Je kunt bijvoorbeeld kijken of een product een CE-markering heeft. En als een aanbieding te mooi lijkt om waar te zijn, dan is dat waarschijnlijk ook zo.”

Ook producenten zouden zich beter aan de regels moeten houden, maar of ze dat gaan doen? Het blijkt in de praktijk vaak onmogelijk om hen aan te spreken op hun verantwoordelijkheid. In 85 procent van de gevallen is er geen in Europa gevestigde vertegenwoordiger of reageert die vertegenwoordiger niet. Klanten kunnen daardoor maar moeilijk hun geld terugkrijgen, en toezichthouders kunnen niet handhaven, bijvoorbeeld als een terugroepactie noodzakelijk is.

Mattheus Wassenaar, inspecteur-generaal van de ILT: ,,Het is echt zorgelijk dat met name Aziatische aanbieders het niet zo nauw nemen met de veiligheid, kwaliteit en duurzaamheid van hun producten. Dit leidt tot schade voor mensen, bedrijven én het milieu. Om dit te veranderen, moeten we allemaal onze verantwoordelijkheid pakken. Met ‘allemaal’ bedoel ik de handelsketen, markttoezichthouders, douane en wetgevers. Maar ook de consumenten en organisaties die voor een dubbeltje op de eerste rang willen zitten.”

Voor mij is dit een compleet onbekende wereld. Ik ben in de stad gaan wonen zodat ik winkels op loopafstand heb (ik heb geen auto) en doe écht mijn best om zo weinig mogelijk te bestellen. Als ik dan een keer iets bestel dan is het iets wat ik zelf niet kan vervoeren in mijn eentje, maar dan koop ik het nog steeds wel in Nederland. Zo heb ik vorig jaar bijvoorbeeld een bureau laten maken en bezorgen door een ZZP’er.

Voor de mensen die het tegenovergestelde doen, en eigenlijk alles online en het liefst zo goedkoop mogelijk bestellen. Wat is je motivatie om dit te doen? Vind je het gewoon leuk nieuwe dingetjes te bestellen? Heb je alle spullen die je bestelt simpelweg nodig? Vind je de producten uit Azië beter dan uit bijv. Europa?

Ik snap wel dat mensen sneller naar o.a. Chinese webshops stappen. Als je 10 minuten op bol.com. Amazon, etsy etc. scrolt zie je gelijk dat een groot deel van dezelfde Chinese webshops komt alleen dan 10x zo duur door de middelman. Je ziet door de bomen het bos niet meer op internet, en ook de kleine boetiekjes in de stad zijn niet per se zuiver hiervan.

Dan gaan mensen het zelf doen voor minder en kom je op aliexpress en weet ik veel wat uit.

Dat is toch echt belachelijk veel? Af-en-toe een pakketje is prima, maar zoveel. Wist echt niet dat mensen zo bestelgek zijn.

Shein, Temu, AliExpress. Een klein handje Chinese bedrijfseigenaren of aandeelhouders wordt er beter van, voor de rest is het voor iedereen kut. Arbeiders die voor een hongerloontje werken, het milieu dat bij elke stap in de keten wordt belast, bezorgers die de stroom niet aankunnen, en de consument die denkt spekkoper te zijn, maar rommel krijgt die na een week uit elkaar valt of zelfs gevaarlijk is. Dat weerhoudt het koopvee naturlijk niet om te “shoppen als een miljardair”. Als we deze verschrikkelijke onzin op een bepaalde manier aan banden kunnen leggen wordt niemand in Europa er slechter van.