Taxer

> De ernst van het begrotingsprobleem negeren of blijven terugvallen op belastingsprookjes waarvan de cijfers totaal niet kloppen, maakt de budgettaire uitdaging op langere termijn alleen maar groter.

>Vorige week 1 mei, en de zin voor economische realiteit was weer ver te zoeken. De vakbonden, de PS, de PVDA, Groen, veertig niet-economieprofessoren (in een opiniestuk in De Morgen) kwamen allemaal met een gelijkaardig verhaal: met onze overheidsfinanciën valt het allemaal wel mee, besparingen zijn niet nodig en de budgettaire uitdagingen die er zijn, kunnen we makkelijk ‘oplossen’ met extra belastingen. Voor die extra belastingen wordt dan vooral gekeken naar de ‘sterkste schouders’. Maar ook naar hogere belastingen op arbeid door het terugdraaien van de taxshift van de regering-Michel en het schrappen van bepaalde kortingen op sociale bijdragen. Dat verhaal is weinig meer dan een economisch sprookje.

>Vorige week werd ook duidelijk dat we dit jaar op koers liggen voor een begrotingstekort van 5,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Dat komt overeen met 35 miljard euro, de combinatie van 319 miljard aan inkomsten en 354 miljard aan uitgaven. En zonder ingrijpen loopt dat tekort de volgende jaren gewoon verder op. Ramingen van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) suggereren dat we met ongewijzigd beleid tegen 2030 op weg zijn naar een tekort van 8 procent van het bbp, met ruime voorsprong het grootste van alle industrielanden. In euro’s van vandaag zou dat overeenkomen met 51 miljard.

>Door dat enorme tekort zal onze overheidsschuld de volgende jaren fors oplopen. Van nu tot 2030 zou onze overheidsschuld het sterkst stijgen van alle industrielanden. En nog volgens de ramingen van het IMF steken we in 2030 zelfs Griekenland voorbij met onze schuld. Het valt dus helemaal niet mee met onze overheidsfinanciën, en ingrepen zijn dringend nodig.

>Dan is er natuurlijk nog de vraag of die ingrepen via belastingen of besparingen moeten. In vergelijking met 2007, de laatste keer dat we een begroting in evenwicht hadden, zullen de totale overheidsinkomsten tegen 2030 7 miljard hoger liggen in euro’s van vandaag. De totale overheidsuitgaven zouden 56 miljard hoger liggen. De ontsporing van onze begroting zit dus volledig aan de uitgavenkant. Toch wordt in bepaalde hoeken telkens naar extra belastingen gekeken als een soort mirakeloplossing.

>In 2024 hadden we de vijfde zwaarste totale belastingdruk in Europa. Om het tekort tegen 2030 volledig ‘op te lossen’ met extra belastingen zouden we naar veruit de zwaarste belastingdruk van Europa moeten. Daarvoor zouden alle huidige belastingen 19 procent hoger moeten. Dat zou een catastrofe zijn voor onze economie.

>En wat een vermogensbelasting betreft, wat sommigen blijven aanbrengen als dé oplossing, ook daar zijn de mogelijkheden beperkt. Eerdere pogingen daartoe in andere Europese landen leverden gemiddelde inkomsten op die op Belgisch niveau overeenkomen met 1 miljard euro. Dan blijft er dus nog een gat van 50 miljard over.

>De weg uit het budgettaire moeras loopt via besparingen, langer werken en vooral veel sterkere economische groei. De ernst van het probleem negeren of blijven terugvallen op belastingsprookjes waarvan de cijfers totaal niet kloppen, maakt de budgettaire uitdaging op langere termijn alleen maar groter.