Ingoliamo integratori costosi, e con questo anche molta sciocchezza

Archive: [Archive](https://archive.is/lDKyR)

Weer even credits aan FTM voor hun journalistiek.

Big Food verdient steeds meer geld met voedingssupplementen die beloven overgewicht, stress en overgangsklachten tegen te gaan. Bijna de helft van die claims is echter in strijd met EU-reclameregels. ‘Pure volksverlakkerij.’

‘Doe even normi!’ roept TikTok-influencer Michelle Bruin naar haar 71 duizend volgers. Terwijl ze een pakket van Lemme openmaakt, verschijnen haar lange gelnagels met bloemenmotief in beeld. De doos is gevuld met pillen, gummies en poeders uit de supplementenlijn van Amerikaanse realityster Kourtney Kardashian.

‘Such a Lemme lover,’ zegt Bruin glunderend. Een voor een houdt ze de potjes voor de camera: Debloat tegen een opgeblazen gevoel, Curb om zoete trek te onderdrukken, Number two voor een gezonde stoelgang, GLP-1 daily om af te vallen, Sleep voor een diepe nachtrust en Glow voor sterke haren, nagels en een stralende huid. Over Lemme Purr is ze echt ‘mega-mega-mega erg te spreken’. Dit voedingssupplement met ananas-extract zou de ‘vaginale frisheid, smaak en geur ondersteunen’.

Deze producten zijn een vast onderdeel van Bruins dagelijkse routine. ’s Ochtends begint ze met een handvol supplementen, en verspreid over de dag volgen er nog meer: voor energie, hydratatie, huid, haar, eetlust en slaap. In totaal kosten de acht dagelijkse supplementen ruim een tientje per dag.

‘Vreselijk. Dit is pure volksverlakkerij,’ reageert Renger Witkamp, hoogleraar voeding en gezondheid aan Wageningen University. Dat Lemme een investering is van voedselproducent Unilever – bekend van onder andere mayonaise, rookworsten en roomijs – maakt het volgens hem extra cynisch. ‘Als je gezond eet en leeft, is het onzin om er van alles bij te slikken.’ Alleen in specifieke situaties – bijvoorbeeld als je veganistisch eet, zwanger bent, of bepaalde medicijnen gebruikt – kan het slikken van een supplement volgens de hoogleraar nuttig zijn.

Toch proberen voedselfabrikanten precies het tegenovergestelde te bereiken, want meer supplementen betekent meer omzet. Ze gebruiken daarbij gezondheidsclaims die de illusie versterken dat gezondheid uit een potje komt. Neem de website van Lemme: ‘Klinisch onderbouwde ingrediënten, samengesteld om een goddelijk onderdeel van jouw dagelijks leven te worden!’

The Investigative Desk bracht voor Follow the Money en Radar deze gezondheidsclaims in kaart, en toetste ze. Wat blijkt: bijna de helft van alle claims is in strijd met de EU-reclameregels. Toch zijn ze volop online en in winkels te koop. Ondertussen verdienen bedrijven als Unilever en Nestlé miljarden aan dure en vaak onnodige supplementen.

**Nestlé en Unilever**

Voor dit onderzoek keken we naar voedingssupplementen waarin de tien grootste voedingsfabrikanten op de Europese markt hebben geïnvesteerd – in totaal 431 producten. We legden de gezondheidsclaims van deze supplementen voor aan de Keuringsraad. Dit zelfregulerend orgaan is door de voedingsmiddelenindustrie opgericht en helpt bedrijven bij het opstellen van reclamecodes voor zelfzorgmiddelen.

Volgens de Europese Claimsverordening mogen fabrikanten alleen gezondheidsclaims gebruiken die expliciet door de Europese Commissie zijn goedgekeurd. Deze goedkeuringen staan in het openbare EU-register voor gezondheidsclaims. Experts van de Keuringsraad bekeken of de beweringen op
voedingssupplementen aan die Europese regels voldoen.

Een voorbeeld van een goedgekeurde claim is bijvoorbeeld: ‘Calcium helps to reduce the loss of bone mineral in post-menopausal women.’ Niet goedgekeurd is: ‘Calcium contributes to long-term health and a better appearance.’ En al helemaal niet: ‘Calcium prevents bone cancer.’

Bijna de helft van de claims waarmee de 431 voedingssupplementen worden aangeprezen, voldoet niet aan de EU-regels. Bij de producten van Nestlé, 350 in totaal, staat op 115 producten op de verpakking of website een niet-toegestane bewering. Denk aan ‘ondersteunt gezond bloed’ of ‘helpt bij het behoud van een verantwoord cholesterolgehalte’. Bij achttien producten staat een medische claim: een bewering die alleen voor medicijnen mag worden gedaan, zoals ‘bezit ontstekingsremmende eigenschappen’.

Bij de supplementen waar Unilever in heeft geïnvesteerd, stond zelfs op 68 van de 72 producten een niet-toegestane claim op het product of verkoopkanaal.

Deze bedrijven gebruiken dus misleidende of zelfs verboden claims om hun supplementen gezonder te laten lijken. De commerciële belangen zijn dan ook enorm.

**Gezondheid als levensstijl**

De markt voor voedingssupplementen is de afgelopen vijftien jaar ingrijpend veranderd. Waar eerder vooral sporters, zwangere vrouwen en ouderen supplementen gebruikten, is de doelgroep steeds breder geworden. Influencers en beloftes als minder stress of een stralende huid maakten supplementen populair als lifestyleproduct. Tijdens de coronapandemie zette die trend door: veel mensen wilden hun weerstand versterken en beter voor zichzelf zorgen.

Alleen al in 2024 groeide de Nederlandse markt voor voedingssupplementen van 775 miljoen naar 860 miljoen euro. Dat jaar slikte 72 procent van de bevolking boven de 17 jaar iets extra’s; gemiddeld gaf een Nederlander 80 euro aan supplementen uit. Vitamine D is koploper, gevolgd door multivitaminen en magnesium.

Jostein Solheim, ceo Health & Wellbeing bij Unilever, vertelde zijn aandeelhouders in 2022 dat de markt veranderde van ‘gezondheid als de afwezigheid van ziekte’ naar ‘gezondheid als een levensstijl’. Vooral jongeren zouden hiervoor gevoelig zijn: ‘58 procent van de verwachte consumptie van vitamines, mineralen en supplementen tegen 2040 zal afkomstig zijn van millennials en generatie Z.’

De interesse van Unilever verbaast hoogleraar Witkamp (WUR) niet: ‘Unilever verkocht al verzorgingsproducten zoals Dove en Rexona. Supplementen zijn marketingtechnisch heel handig: alles staat naast elkaar in hetzelfde schap, gericht op dezelfde doelgroep. Je voelt je beter, je ziet er beter uit, je blijft jong – het is één verhaal.’

Ook Nestlé stort zich op de markt voor voedingssupplementen. Via Nestlé Health Science ontwikkelt het bedrijf sinds 2014 supplementen en eind 2017 nam het Atrium Innovations over voor 2,3 miljard dollar. De bekende Nederlandse supplementenmerken AOV en Orthica belandden daardoor in de portefeuille van Nestlé.

Deze strategie legt de voedselfabrikant geen windeieren: in 2024 haalde Nestlé ruim 7 miljard euro omzet uit de Nestlé Health Science-afdeling, een verdubbeling ten opzichte van 2020 (ruim 3,5 miljard euro).