Cornelius Kastoriadis Ancient Grece & Byzantium (Tripotamos)

Υπάρχει μια αντίφαση μέσα στη ταυτότητα της χώρας μας.

Από τη μια υπάρχει η τάση της αυτονομίας. Δηλαδή το να γνωρίζουν οι πολίτες πως οι νόμοι, κανόνες, θεσμοί και παραδόσεις τους, προέρχονται από τους ίδιους και μπορούν να αλλαχθούν με βάση τη λαϊκή βούληση, μέσα από δημοκρατικές διαδικασίες. Η αμφισβήτηση τους είναι επιθυμητή. Αυτή η τάση είναι φανερή στην Αρχαία Ελλάδα. Φυσικά δεν ήταν όλη η Ελλάδα δημοκρατική και οι γυναίκες και οι σκλάβοι δεν συμμετείχαν στα κοινά, αλλά σε σύγκριση με ο,τι προϋπήρχε τριγύρω ήταν μερικά βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση.

Μετά έχουμε τις ετερόνομες κοινωνίες όπως το Βυζάντιο. Εκεί ο κόσμος χρειάζεται να θεωρεί, πως οι κανόνες και νόμοι και παραδόσεις της κοινωνίας, προέρχονται από μια εξωτερική πηγή, έναν θεό, που κάνει γνωστή τη θέληση του μέσα από έναν απεσταλμένο αυτοκράτορα κ.τ.λ.
Εδώ ο κόσμος εγκυροποιεί τους θεσμούς με βάση το γεγονός πως προέρχονται από μια ανώτερη αρχή και όχι από τους ίδιους. Η έννοια του πολίτη διαγράφεται. Υπάρχει ο υπήκοος.

Σήμερα ο δυτικός κόσμος δεν αντιμετωπίζει την απειλή της θεοκρατιας, αλλά της τεχνοκρατικής αποτελεσματικότητας, όπου οι ειδικοί αποφασίζουν, ο κόσμος παραμένει απλά καταναλωτής και παθητικός παρατηρητής. Το ίδιο ισχύει και με τη Κίνα, με κάπως διαφορετικό πρόσωπο. Στη Μέση ανατολή, οι θεοκρατιες παραμένουν το πρόβλημα, όπως ήταν το Βυζάντιο εδώ.

Θα αποφασίσουν οι άνθρωποι να διαχειρίστούν τις δικές τους μοίρες ή θα αφήνουν μια ζωή τους θεούς, τους ειδικούς, την αποτελεσματικότητα της αγοράς κ.τ.λ. να ασκούν τη δικιά τους πολιτική;