In che modo le banche rendono i musulmani ai sospetti: “Sei mai stato positivo su Hamas?” – Segui i soldi

**Banken die vragen naar je mening over Hamas. Moslims die keer op keer op het matje worden geroepen, niet vanwege verdachte transacties, maar om hun naam, geloof of activisme. Wat is bedoeld als wapen tegen terrorisme, verandert in een systeem dat hele groepen wantrouwt en mogelijk discrimineert.**

Eind vorig jaar kreeg de Palestijnse Nederlander Hassan een brief die hij niet snel zal vergeten. Zijn bank, ABN Amro, wilde van alles weten over zijn betrokkenheid bij pro-Palestijnse organisaties. Bij de bank bestaan zorgen dat die mogelijk banden hebben met terreurorganisatie Hamas.  

Hassan – laborant van beroep en al jaren actief in de Palestijnse beweging – was verbouwereerd. Hij verwerpt geweld, en voor de organisaties waarbij hij betrokken is, geldt hetzelfde. Dat had hij ook tegen een medewerker van ABN Amro gezegd die hem een dag eerder telefonisch had ondervraagd, onder meer over de gewelddadigheden in Amsterdam na de voetbalwedstrijd Ajax-Maccabi Tel Aviv op 7 en 8 november vorig jaar (waar Hassan die dagen niet was).     

ABN Amro was zijn gangen nagegaan en confronteerde hem in de brief:

>‘*In een mediabericht wordt gemeld dat u op Facebook op 8 oktober 2023 – een dag na geweld van Hamas op Israëlische burgerdoelen – een uitnodiging deelde voor een manifestatie uit hoofde van Palestijnse Gemeenschap Nederland, genaamd Solidariteit met Gaza. [..] U heeft ons ook aangegeven geen enkele vorm van geweld te legitimeren, zoals het geweld dat op 7 en 8 november 2024 in Amsterdam plaatsvond. Hoe rijmt u* uw verklaring *aan ons van een geweldloze opvatting met genoemde post op Facebook*?’ 

Zo insinueerde ABN Amro dat Hassan door zijn betrokkenheid bij deze manifestatie het geweld van Hamas zou legitimeren. Hij antwoorddde dat Israël op 8 oktober begon met ‘willekeurige bombardementen’, gericht op burgers in de Gazastrook. De manifestatie was ‘gericht op het stoppen van de Israëlische aanvallen op deze onschuldige burgers. Het had niets te maken met de gebeurtenissen van 7 oktober.’

Vervolgens vroeg de bank:

>‘*Is uw opvatting over tijd veranderd voor wat betreft Hamas? Dus heeft u ooit positief gestaan tegenover deze organisatie? Graag ontvangen wij een toelichting hierop, inclusief data zodat uw ontwikkeling in uw opvatting ten aanzien van Hamas voor ons te begrijpen is*.’ 

Hij reageerde: ‘Deze vraag is zo overduidelijk bevooroordeeld, beschuldigend en discriminerend dat ik hier absoluut niet mee akkoord ga en hier werk van ga maken. Dit soort ongefundeerde beschuldigingen op basis van mijn achtergrond zijn volstrekt onacceptabel.’ 

# Ongebruikelijke transacties

Banken zijn op grond van de Wet ter voorkoming van witwassen en financiering van terrorisme (Wwft) verplicht om transacties van klanten permanent te screenen op ‘ongebruikelijke’ transacties. Die moeten ze melden aan de Financial Intelligence Unit (FIU) die beoordeelt of de transactie ‘verdacht’ is. Zo ja, dan informeert de FIU de opsporingsdiensten.  

Bij een verhoogd risico moeten banken een [klantonderzoek](https://www.ftm.nl/artikelen/criminaliteitsbestrijding-rabobank-gaat-perken-te-buiten) starten. Als de bank vindt dat de klant zijn of haar onschuld onvoldoende bewijst, dan moet de bank de relatie beëindigen. Ergo: dan verlies je je bankrekening. En zonder rekening kun je niet volwaardig deelnemen aan de maatschappij.  

Afgaande op de vragen is Hassan een verhoogd risico op financiering van terrorisme. In 2023 nam ING Bank hem ook al op de korrel. Toen moest Hassan uitleggen wat de reden van zijn vliegreizen was en dat ‘onderbouwen met documenten’. 

Follow the Money staat voor radicaal onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Ons werk is mogelijk dankzij het vertrouwen van onze betalende leden. Nog geen lid? [Meld je dan nu aan](https://www.ftm.nl/proefabonnement)

Hij schakelde advocaat Samira Sabir in, die ongeveer vijftig moslims bijstaat met bank issues. ‘Het valt me op,’ zegt ze, ‘dat steeds meer Nederlanders met een Palestijnse achtergrond die zich actief inzetten voor de Palestijnse zaak, zich bij mij melden met bankproblemen.’  

Banken mogen niet discrimineren. Maar dat gebeurt in de praktijk wel. Zo heeft het College voor de Rechten van de Mens de afgelopen twee jaar al drie keer geoordeeld dat ING [discrimineerde](https://oordelen.mensenrechten.nl/oordeel/2024-63). Daarbij ging het onder meer om controles vanwege ‘de niet-Nederlandse achternaam’ van een klant. In mei dit jaar maakte ING [excuses](https://nieuws.ing.nl/nl-NL/250333-ing-luistert-leert-en-handelt-om-ervaren-discriminatie-te-voorkomen/) voor ‘ervaren’ discriminatie.  

In 2023 waarschuwde de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme (NCDR) in [*Trouw*](https://www.trouw.nl/religie-filosofie/nieuw-toeslagenschandaal-ontstaat-in-de-omgang-van-banken-met-moslims~b5689b20/) dat financiële instellingen moslims disproportioneel vaak confronteren met het blokkeren van hun rekeningen, het weigeren van diensten of buitensporige verzoeken om informatie.