Cipro, l’ultima delusione, Times of Cyprus, 30/9/1957

Πολύ ενδιαφέρον εύρημα, ευχαριστώ που το μοιράστηκες.

Λίγο απορώ με την εξής γνώμη του συντάκτη:

>Κατὰ τὸν τελευταίο παγκόσμιο πόλεμο, οἱ Κύπριοι στάθηκαν στὸ πλευρὸ τῶν συμμάχων, τόσο γιὰ νὰ ὑπερασπίσουν τὴν πατρική τους γῆ, ὅσο καὶ νὰ περιφρουρή σουν τὴν ἐλευθερία ὁλοκλήρου τοῦ κόσμου. ***Αὐτὸ ὅμως δὲν πρέπει νὰ θεωρῆται προηγούμενο σ’ ἕνα τρίτο παγκόσμιο πόλεμο, δεδομένου μάλιστα ὅτι ἡ Κύπρος εἶναι ἐνδεχόμενο ν’ ἀποτελῆ τότε τὸν ὑπ’ ἀριθμὸ ἕνα στόχο ἐπιθέσεως.*** Κι οὔτε πρέπει νὰ συμπεράνουμε ὅτι οἱ Κύπριοι εἶναι περισσότερο ἀπρόθυμοι νὰ διακινδυνεύσουν, ἀπὸ τοὺς ᾿Αγγλους, τοὺς Γάλλους, τοὺς Ἰταλοὺς ἢ τοὺς Ἕλληνες. Κάθε ἄλλο. Τὸ ὅλο θέμα ὅμως θὰ πρέπει νὰ συζητηθῆ ἀπὸ μιὰ κυβέρνηση ἀντιπροσωπευτικὴ τοῦ λαοῦ, καὶ ὄχι νὰ λαμβάνωνται ἀποφάσεις πίσω ἀπὸ τὴν πλάτη τοῦ πληθυσμοῦ τοῦ νησιοῦ. […]

> ***Στο Λονδίνο καταβάλλονται τώρα προσπάθειες νὰ παρουσιασθή ή Κύπρος σὰν ἡ ἰδεώδης ἀτομικὴ βάση τοῦ μέλλοντος***. Μὲ ἄλλα λόγια θα ζητηθῆ ἀπὸ τοὺς Κυπρίους νὰ βοηθήσουν στο ρόλο ποὺ ἡ Μεγάλη Βρεττανία ἔχει ἀναλάβει μέσα στὰ πλαίσια τῶν ἀμερικανικῶν ἐπιδιώξεων, ἐναντίον τῆς Σοβιετικής Ενώσεως. […] Στην Κύπρο, ὅμως, τὰ πράγματα εἶναι ἐντελῶς διαφορετικά. ***Εἶναι ἐνδεχόμενο ή Νῆσος νὰ ὑ ποστῆ ἐπίθεση ἀπὸ τοὺς Ρώσσους, σὲ μιὰ μελλοντική σύρραξη, αὐτὸ ὅμως δὲν εἶναι καθόλου βέβαιο. “Η καλύτερα αὐτὸ θὰ γίνη μόνον ἂν ἡ Κύπρος θα χρησιμοποιῆται σὰν ἀτομική βάση, ὁπότε ἡ ἐπίθεση θὰ εἶναι ζήτημα ὄχι ἡμερῶν ἀλλὰ ὡρῶν.***

Λίγο παράξενη ερμηνεία. Εκείνη την εποχή η χρήση των διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων ήταν ακόμη σε πειραματικό στάδιο, και έτσι η πυρηνική στρατηγική των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ ακόμη διαμορφωνόταν από την ιδέα ότι ένας ΄Γ Παγκόσμιος Πόλεμος που θα είχε αποδειχτεί και θερμοπυρηνικός πόλεμος θα διεξαγόταν σχεδόν αποκλειστικά με βομβαρδιστικά αεροπλάνα, κυρίως τα γνωστά Boeing B-29 Superfortress.

Δηλαδή θα έπρεπε να είναι αρκετά κοντά στον στόχο, ώστε να μπορούν να πετάξουν σε αυτόν αρκετά γρήγορα, ώστε να προκαλέσουν ικανοποιητικό αιφνιδιασμό, και η επίθεση να γίνει με αρκετή πυκνότητα και ένταση, καθώς και εντός των δυνατοτήτων της αυτονομίας τους σε καύσιμα, ώστε να πετάξουν μέχρι τον στόχο, να παραδώσουν τον βομβαρδισμό και να επιστρέψουν πάλι πίσω για ανεφοδιασμό τους. Αυτό θα καθιστούσε την Κύπρο ως κακή τοποθεσία για ατομική βάση κατά της ΕΣΣΔ, καθότι ήταν πολύ μακριά από εκείνη. Αντιθέτως, το 1957 η Τουρκία είχε ήδη προσχωρήσει στο ΝΑΤΟ εδώ και μισή δεκαετία, δηλαδή από το 1952 (μαζί με την Ελλάδα), οπότε θα ήταν από εκείνη όπου μια Δυτική επίθεση θα λάμβανε χώρα, με στόχο την Νότια Ρωσία και την Ουκρανία, ενώ σε δεύτερη μοίρα καλύτερη επιλογή από την Κύπρο θα ήταν η Ελλάδα (αλλά αυτό δεν έγινε ποτέ λόγω του Αντι-Αμερικανισμού των Ελλήνων στα μέσα και τέλη της δεκαετίας του 1950, οπότε οι Αμερικανοί χρησιμοποίησαν την Ιταλία).

Και με βάση το παραπάνω, η Κύπρος δεν θα απειλούταν άμεσα σε παγκόσμια θερμοπυρηνική ανταλλαγή, καθώς η Τουρκία θα αποτελούσε σημαντικότερο στόχο για την ΕΣΣΔ και τα δικά της ατομικά βομβαρδιστικά αεροπλάνα, άρα και έτσι όσο ειρωνικό και αν ακούγεται η Τουρκία άθελά της θα γινόταν ασπίδα για την Κύπρο (θεωρητικά και για την Ελλάδα, όντας εγγύτερα). Μάλιστα πιθανό είναι σε τέτοια περίπτωση η Κύπρος να μην δεχόταν κανένα χτύπημα, ενώ η Τουρκία δεν θα ενδιαφερόταν πια για εκείνη, διότι με τις μεγάλες πόλεις της ισοπεδωμένες (π.χ. Ιστανμπούλ, Άνκαρα, Ίζμιρ) θα είχε πολύ σοβαρότερα και αμεσότερα ζητήματα να ασχοληθεί.

Για όποιον τυχόν έχει περιέργεια για το θέμα γενικότερα, ίσως θα ενδιαφερόταν να δει το βίντεο “[The Last Chance of ‘Winning’ a Nuclear War was 1957](https://www.youtube.com/watch?v=PbD1kEc8WiM)”, που εξηγεί την γενικότερη πυρηνική στρατηγική των ΗΠΑ και των συμμάχων της στην περιφέρεια, και ιδίως την σημασία της Τουρκίας στα σχέδια αυτά.